Fietswielen richten
Heeft je wiel een klap gekregen en loopt het niet meer recht? Dan heb je waarschijnlijk te maken met een zijslag of een hoogteslag. In deze blog laten we je stap voor stap zien hoe je een slag uit je fietswiel haalt.
Slag uit wiel halen: overzicht
Hier zie je in één oogopslag waar je op moet letten bij het richten van een fietswiel:
- Wanneer moet je een wiel richten?
- Wat je moet weten voordat je een slag uit een wiel haalt
- Materiaal en gereedschap
Stap-voor-stap: wiel richten:
- Het wiel verwijderen
- Het wiel controleren op een zijdelingse slag
- Spaken lokaliseren en correctierichting bepalen
- De zijdelingse slag corrigeren
- De spaakspanning aanpassen aan de rest van het wiel
- Het wiel afdrukken en monteren
Extra:
Wanneer moet je een wiel richten?
Het antwoord is eenvoudig: als je wiel een slag heeft. In de werkplaats wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen zijdelingse slag en radiale slag. Een zijdelingse slag betekent dat het wiel naar links of rechts uitwijkt, terwijl een radiale slag inhoudt dat het wiel verticaal niet meer mooi rond loopt. Een radiale slag is meestal wat lastiger te verhelpen, terwijl een zijdelingse slag vaak relatief eenvoudig te corrigeren is. In deze blog richten we ons op het corrigeren van een zijdelingse slag.
Wat je moet weten voordat je een slag uit een wiel haalt
Een wiel bestaat uit de naaf, de spaken en de velg. De spaken verbinden de naaf met de velg en zijn via spaaknippels aan de velg bevestigd. De spaken die tegenover elkaar staan vormen samen een krachtenverdeling die het wiel zijn stabiliteit geeft.
Bij het richten van een wiel draai je aan de spaaknippels. Daarmee verhoog of verlaag je de spaakspanning, zodat de krachten weer in balans komen en de velg opnieuw recht en gecentreerd loopt. Idealiter is de spanning zo gelijkmatig en hoog mogelijk verdeeld, zodat het wiel stabiel voorgespannen blijft.
Een ander belangrijk onderdeel van het richten is het afdrukken van het wiel, maar daar gaan we later in deze blog dieper op in.
DIT HEB JE NODIG
Materiaal en gereedschap
Om een fietswiel te richten heb je het volgende gereedschap nodig:
- centreerstandaard
- spaaksleutel in de juiste maat
- contrahouder (voor bladspaken)
- tensiometer (optioneel)
- plakband
- multitool (voor onderweg)
- kabelbinders (voor onderweg)
Wiel richten: stap-voor-stap instructies
In de volgende zes stappen laten we je precies zien waar je op moet letten bij het richten van een fietswiel.
STAP 1
Het wiel verwijderen
Haal eerst het wiel uit je fiets en verwijder de buitenband en binnenband. Vooral bij MTB’s kunnen brede 29-inch noppenbanden het lastig maken om de velg en spaken goed te zien en te bereiken. Plaats het wiel daarna in de centreerstandaard.
Stap 2
Het wiel controleren op een zijdelingse slag
Om te bepalen waar de zijdelingse slag zit, stel je de armen van de centreerstandaard zo af dat ze dicht bij de velgrand staan, zonder deze te raken, zodat het wiel nog vrij kan draaien. Draai vervolgens het wiel langzaam rond en kijk waar de velg zijwaarts uitwijkt. Markeer het begin en einde van de slag met een stukje plakband.
Stap 3
Spaken lokaliseren en correctierichting bepalen
Kijk vervolgens naar de richting en de grootte van de slag. Afhankelijk van hoe sterk de velg afwijkt, kan het ook nodig zijn om de spaakspanning aan één zijde iets te verminderen:
- zijdelingse slag naar rechts: draai de spaken die naar de linkerflens van de naaf lopen strakker en/of draai de spaken die naar de rechterflens lopen iets losser.
- zijdelingse slag naar links: draai de spaken die naar de rechterflens van de naaf lopen strakker en/of draai de spaken die naar de linkerflens lopen iets losser.
Tip van onze experts: Heb je een tensiometer tot je beschikking? Meet dan vóór het richten de spaakspanning aan beide zijden. Zoek daarna op wat de maximaal toegestane spanning voor jouw velg is.
STAP 4
De zijdelingse slag verwijderen
Gebruik nu een spaaksleutel in de juiste maat om de zijdelingse slag te corrigeren. De juiste maat is belangrijk om te voorkomen dat de vaak gevoelige spaaknippels beschadigen. Plaats het gemarkeerde punt op de laagste positie in de centreerstandaard en draai de spaaknippel (van bovenaf gezien):
+ tegen de klok in om de spaak strakker te zetten
- met de klok mee om de spaak losser te zetten
Draai de betreffende nippels telkens slechts een kwartslag en controleer na elke aanpassing opnieuw hoe de velg loopt. Kun je de nippels nauwelijks nog verder draaien, druk het wiel dan af zoals beschreven in stap 6.
Blijft de slag zichtbaar, dan kan het nodig zijn om meer spaken aan de zijde van de afwijking iets losser te draaien. Herhaal dit proces indien nodig totdat de zijdelingse slag verdwenen is.
Tip van onze experts: Gebruik bij platte spaken (bladspaken) altijd een spaakcontrahouder om te voorkomen dat de spaak meedraait.
STAP 5
De spaakspanning aanpassen aan de rest van het wiel
Voor deze stap heb je een tensiometer nodig. Heb je die niet, ga dan direct door naar stap 6. Controleer met de tensiometer de spaakspanning over het hele wiel. Zorg ervoor dat de spanning zo gelijkmatig mogelijk verdeeld is. Pas de spanning van de spaken indien nodig aan, zodat het wiel overal een evenwichtige spaakspanning heeft.
STAP 6
Het wiel afdrukken en monteren
Voordat je het wiel weer monteert, is het belangrijk om het af te drukken. Daarmee ontlast je de spaken en zorg je ervoor dat de spaakkoppen en spaaknippels goed in hun positie zitten.
Leg hiervoor het gecentreerde wiel op een stevige ondergrond en druk met beide handen stevig op de velg. Verplaats je handen vervolgens telkens ongeveer 45 graden en oefen opnieuw druk uit, totdat je een volledige ronde hebt gemaakt. Draai het wiel daarna om en herhaal dit aan de andere kant.
Monteer vervolgens de binnen- en buitenband, plaats het wiel terug in de fiets en maak een testrit. Zo controleer je of het wiel netjes gecentreerd blijft en of alle spaken goed op spanning staan.
Wiel richten onderweg: onze tips
Is de weg naar huis nog lang en kun je door een slag in het wiel nauwelijks verder fietsen? Met de volgende tips kun je je wiel ook onderweg snel weer enigszins recht zetten:
#1 Kabelbinder als indicator: Laat het wiel gemonteerd en bevestig een kabelbinder aan de vork of aan de staande achtervork, met het uiteinde dicht bij de velg. Draai het wiel rond en kijk waar de velg de kabelbinder raakt. Zo kun je eenvoudig zien waar de zijdelingse slag zit en of je correctie effect heeft.
#2 Multitool met spaaksleutel: Met een multitool met spaaksleutel kun je onderweg de spaakspanning aanpassen. Zorg er bij voorkeur voor dat je een multitool hebt met een spaaksleutel die past bij jouw spaaknippels.
#3 Onderweg afdrukken: Nadat je de spaakspanning hebt aangepast, druk je het gemonteerde wiel op verschillende punten af zodat de spanning zich kan zetten.
#4 Thuis opnieuw richten: Een reparatie onderweg is vaak maar een tijdelijke oplossing. Controleer het wiel thuis daarom grondig en richt het indien nodig opnieuw.
Kom je er nog steeds niet uit?
Neem dan contact op met onze klantenservice. Onze experts staan voor je klaar en helpen je graag verder.
Altijd op de hoogte
Ontvang als eerste exclusieve deals, tips en trends. Gratis en regelmatig in je inbox.
