Gekraak op de fiets

Krakende geluiden bij het voorwiel ontstaan vaak doordat snelspanners of steekassen niet stevig genoeg zijn vastgezet. Een eenvoudige eerste stap is om de snelspanner of as los te maken en vervolgens opnieuw correct aan te draaien. Blijft het geluid aanwezig, dan kan het helpen om de contactvlakken schoon te maken en licht te invetten.

Controleer daarnaast de wielnaaf op speling of slijtage, want ook dit kan tijdens het fietsen krakende geluiden veroorzaken.

Krakende geluiden in de cockpit ontstaan vaak door speling tussen stuur en stuurpen. Om dit te verhelpen, draai je eerst de klembouten los en haal je het stuur uit de stuurpen. Reinig vervolgens alle contactvlakken grondig en breng een dunne laag montagepasta aan. Monteer daarna alles opnieuw en zorg ervoor dat alle bouten met het juiste aanhaalmoment worden vastgezet.

Krakende geluiden in het balhoofd kunnen verschillende oorzaken hebben, zoals vuil of slijtage. De meest voorkomende reden is echter onvoldoende voorspanning van de lagers. Dit kun je eenvoudig controleren door de voorrem in te knijpen, het raakvlak tussen vorkkroon en balhoofdbuis vast te houden en de fiets voorzichtig heen en weer te bewegen. Voel je hierbij speling, dan is de voorspanning te laag.

Om dit te verhelpen, draai je eerst de klem­bouten van de stuurpen los. Verhoog daarna de voorspanning met de schroef in de bovendop totdat de speling verdwijnt. Zet tot slot de stuurpen weer vast met het juiste aanhaalmoment.

Ook de voorvork kan een bron van krakende geluiden zijn. Controleer de vork zorgvuldig op scheurtjes of beschadigingen, met name bij de overgang naar het balhoofd en bij de uitvaleinden. Bij de uitvaleinden is een niet correct aangedraaide snelspanner of steekas vaak de oorzaak van het gekraak (zie ook oorzaak 1). Controleer daarom of het voorwiel stevig en correct is gemonteerd.

Krakende geluiden in dit gebied ontstaan vaak door een niet correct vastgedraaid zadel of een losse zadelpenklem. Ook vuil of slijtage tussen zadelpen en frame kan de oorzaak zijn. Hoor je het gekraak hier vandaan komen, demonteer dan het zadel en de zadelpen. Controleer alle onderdelen op beschadigingen en maak de contactvlakken grondig schoon. Monteer alles daarna opnieuw en zet het vast met het juiste aanhaalmoment.

Belangrijk: gebruik altijd de door de fabrikant aanbevolen vetten of montagepasta (bij carbon onderdelen meestal carbonpasta).

De crank en trapas zijn veelvoorkomende bronnen van krakende geluiden. Een typische oorzaak is dat de lagerschalen van de trapas niet goed vastzitten of zijn versleten.

Merk je dat het gekraak uit dit gebied komt, dan is enige mechanische ervaring vereist. De eerste stap is het demonteren van de crank om te controleren of de lagerschalen correct zijn gemonteerd en vastzitten. Is dat niet het geval, dan kan het opnieuw vastzetten helpen. Bij slijtage of blijvende problemen is het vervangen van de trapas vaak de beste oplossing.

Ook de pedalen kunnen krakende geluiden veroorzaken. Dit komt vaak door niet correct vastgedraaide pedalen, speling in de schroefdraad of vuil tussen pedaal en crankarm. Controleer of de pedalen stevig vastzitten en of er speling of zichtbare beschadigingen zijn. Demonteer ze indien nodig, maak de schroefdraad schoon, breng een dunne laag vet aan en monteer de pedalen opnieuw met het juiste aanhaalmoment.

Krakende geluiden rond de aandrijving en achterderailleur kunnen verschillende oorzaken hebben. Een veelvoorkomend probleem is een loszittende cassette. Controleer of deze met het juiste aandraaimoment is vastgezet. Een dunne laag vet of montagepasta op de freewheelbody kan daarnaast helpen om wrijving en bijgeluiden te verminderen.

Ook de achterderailleur zelf kan geluiden veroorzaken, vooral wanneer vuil en stof zich hebben opgehoopt in de bewegende delen. Een grondige reiniging van de achterderailleur en het derailleurpad kan het probleem vaak verhelpen.

Tot slot kan slijtage van de ketting, kettingbladen of cassette leiden tot krakende of knarsende geluiden. Met een kettingslijtage-indicator kun je controleren of de ketting aan vervanging toe is. Versleten kettingbladen en cassettes moeten tijdig worden vervangen om soepel schakelen en een stille aandrijving te behouden.

Komt het krakende geluid uit het frame, dan is extra aandacht geboden. In sommige gevallen kan dit wijzen op een scheur in een carbon frame, wat een serieus veiligheidsrisico vormt. De uitdaging is dat haarscheurtjes in carbon vaak zeer klein zijn en niet altijd zichtbaar aan de buitenkant. Vermoed je dat het geluid uit het frame zelf komt, blijf dan niet doorrijden en laat je fiets controleren door een specialist. Alleen een deskundige inspectie kan uitsluiten of er sprake is van structurele schade.

Komt het krakende geluid uit het achterwiel, dan zijn de oorzaken vaak vergelijkbaar met die van het voorwiel. Denk aan een losse snelspanner of steekas, maar ook aan slijtage of speling in de naaf. Controleer ook de spaakspanning. Als deze te laag is, kunnen spaken onder belasting bewegen en krakende geluiden veroorzaken.